Zło i Dobro – Jak wąska jest miedzy nimi granica?

Zło i Dobro. Słowa wspominane bardzo często. Istnieją niemalże od zawsze. Jedno jest przeciwieństwem drugiego. Często mamy jednak problemy z odróżnieniem ich od siebie. Są jak czerń i biel. Bez jednego nie ma drugiego.

Bez obydwu nasze życie stałoby się pojęciem względnym. Choć pozornie umiemy je odróżnić, w praktyce mamy z tym problem. Zależnie od sytuacji, nieraz białe jest białym, innym razem czarnym. Nieraz dobrym, nieraz złym.

Nie można powiedzieć, ze ktoś zrobił cos źle lub dobrze. To zależy od punktu widzenia danego człowieka. Na przykład, w przypadku aborcji. Dla matki dziecka usunięcie niechcianego dziecka będzie dobre. Niestety o dziecku tego samego powiedzieć nie możemy. Podobnie jest w przypadku kradzieży. Złodziej uważa to za dobro, ponieważ będzie miał za co wykarmić rodzinę, człowiek okradany powie, ze to wielkie zło. A co z głośną tak ostatnio eutanazją? Ileż ma przeciwników, ale ile zwolenników? Choć może człowiek chory pragnie śmierci, nie marzy o niczym innym jak o ukojeniu, jego rodzina uzna eutanazję za zabójstwo. Czy dobrem jest powiedzenie komuś przykrej prawdy? Raniąc go tym samym? Jednemu wyda się, że tak, drugiemu, że nie. Jak często zdarza się, że chcesz coś zrobić dobrze, jednak wychodzi inaczej? Czy istnieje w ogóle podział miedzy dobrem, a złem? Czy ma prawo istnieć?

Według mnie określanie czynu dobrym czy złym jest bez sensu. Każdy człowiek jest inny, pragnie czegoś innego, inaczej żyje, inną ma hierarchię wartości, inne cele. Jak znaleźć granicę między dobrem, a złem? Trudno, lecz każdy sam musi ją sobie wyznaczyć. Potwierdzają to doskonale słowa Mahatmy Gandhiego: „Dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a człowiek powinien dokonywać wyboru”. Dla mnie złem jest zabicie człowieka, celowe ranienie go.

Dlatego dobro i zło zawsze będą się miedzy sobą przeplatać. My jednak musimy starać się, by tego drugiego było jak najmniej. Powinniśmy uczyć się rozpoznawać dobro, jak głosił to Sokrates, aby nie popełnić błędu. Od nas tylko zależy, którą z tych wartości wybierzemy. Każdy człowiek ma świadomość tego, ze łatwo jest ulec złu i zaakceptować je, trudniej zaś jest wybrać dobro, bo to kosztuje i wymaga od nas poświęcenia i ofiarności. Musimy zastanowić się nad tym, w jakich sytuacjach człowiek sprawdził się i potrafił wybrać dobro, a w jakich przegrał, ulegając pokusie zła.

Dobro i zło – dwa tak dalekie sobie uczucia, a zarazem tak bliskie…

Monopol na przyjaźń

Po dziesięciu niemalże bezstresowych latach nadszedł nad czas na pierwszą otwartą wojnę. Odtąd podstępem i pieniądzem będziesz zaskarbiać sobie honory, aby na słynne “stare lata” nie pozostać sam na sam z własnym sumieniem.

W towarzystwie układ jest prosty – zawsze będzie ktoś u góry i na dole. Trudno ustalić prostą regułę, jak trafić na szczyt, bo problemem nie jest zupełnym przypadkiem znaleźć się na dole. Co wiemy: im większy portfel, tym łatwiej błysnąć. Błysnąć to zostać zauważonym, a być zauważonym w odpowiednim towarzystwie jest już celem osiągniętym.

Walka o przyjaźń dla nikogo nie kończy się wygraną. Tylko pozornie powstają nierozerwalne relacje, szczerość i zaufanie. Nie ma gwarancji, że wraz z kolejnym dniem nie padnie na Ciebie i najszczerszy przyjaciel nie usunie Cię z drogi. Często winą obarcza się mijający czas, zmiany charakterów, nowe otoczenie. Muszę rozczarować: to nieprawda. Z reguły jedno lub drugie ciągnie w inną stronę. Fascynacja innym światem przeszkadza w utrzymywaniu stałych kontaktów z uwięzionym w odległym środowisku. Przychodzą i odchodzą nowi znajomi, pogłębiają się kolejne znajomości, rodzi się zazdrość, a czar przyjaźni pryska.

Gdy już serdeczność w przyjaźni zostaje na dobre wyeliminowana, często znajomość pozostaje na jeszcze bardzo długo. Teraz wynika to z charakterów. Mocne osobowości szczycą się ignorancją przeszłości, słabszym nie łatwo zakopać długo budowane więzi. Nagle okazuje się, że po kilku latach przyjaźń przeradza się w uzależnienie. Z nim, jak z każdym innym nałogiem, można walczyć. Jednak czy warto?

Potem o przyjaźń trudniej. Następuje wiek, w którym trudno o ludzi otwartych na nowe wyzwania. Zamknięci w starym dorobku mijają się z szarymi ludźmi. Bywa też tak, że naprawdę wartościowe charaktery przechadzają się koło naszego nosa zupełnie niezauważone. Szybciej uwagę przykuwa ten zadziorniejszy i słodszy, lepiej ubrany i nie do zdarcia. Taki faktycznie bywa nie do zdarcia, z jednego prostego faktu: jest zwyczajnym egoistą i nie jest to zła cecha, nie w dzisiejszych czasach. Traktując ludzi jak pionki zyskuje się sukcesy zawodowe i materialne, nierzadko na później pozostają wierni giermkowie. W ten sposób bez porażek, rozczarowań i płaczu w poduszkę, snobizm i narcyzm zyskuje w swoim życiu wartość na całe życie, a chociaż nie jest ona budowana na szczerości i bezinteresowności, często jest trwalsza niż wszelkie inne.

Słownikowa przyjaźń łączy w sobie wierność, braterstwo i stałość. Niestety taką częściej znajdziemy spisaną na kartkach papieru niż przechadzającą po chodnikach. Każdą inną znaleźć łatwo, jednak czy warto marnować czas na przelotne znajomości i jaką ceną za nie płacić? Bo z pewnością sukcesem nie jest zbieranie zasłużonych laurów bez przyjaznych uśmiechów i tylko takim uśmiechom warto się poświęcać.

Optymizm – ucieczka przed rzeczywistością, czy szansa na lepsze życie?

Optymizm jest dzisiaj jedną z najrzadziej spotykanych cech w szczególności wśród młodzieży, co jest spowodowane problemami sercowymi, szkołą i kontaktami międzyludzkimi.

Największym odkryciem mojego pokolenia było zrozumienie faktu, że ludzie mogą zmieniać swoje życie poprzez zmianę stanu swego ducha.

Czym jest optymizm?

– Złudzeniem, że będzie lepiej?
Wielu ludzi sądzi, że optymizm nic nie daje, jest jedynie tylko głupią nadzieją na to, iż będzie lepiej, oraz ucieczką od rzeczywistości.

– Szansą na lepsze życie?
Wielu sądzi jednak, że jest szansą na mobilizację samego siebie, stawianiem wyzwań, oraz sposobem na uniknięcie tzw. “doła”.
Badania dowiodły, że:

Optymiści odznaczają się większą zdolnością zwalczania trudności i bardziej pomocną siecią stosunków socjalnych niż osoby widzące świat na czarno. To może chronić optymistów przed stresem i depresją.

Osoby patrzące z optymizmem w przyszłość odznaczają się lepszym zdrowiem psychicznym niż pesymiści. Naukowcy teoretyzują, że jedną z możliwych przyczyn tego jest fakt, iż optymiści częściej tworzą mocne więzy z innymi, co – jak stwierdzono – jest czynnikiem zwiększającym zdolność pokonywania stresów. Ponieważ optymistycznie nastawione osoby mogą być bardziej uzdolnione, jeśli chodzi o kontakty międzyludzkie i przyciągają inne osoby – mogą one łatwiej budować sieci powiązań socjalnych.

Istnieją dwie potencjalne przyczyny niższego poziomu stresu u optymistów: mocne przyjaźnie i świetne zdolności zwalczania trudności. I tak na przykład częściej stwierdzali, że czują, iż znają kogoś, kto mógłby im pomóc w przeprowadzce lub pożyczyłby samochód.

Optymiści funkcjonują lepiej niż pesymiści, gdyż są bardziej skłonni do polegania raczej na efektywnej zdolności zwalczania trudności zwanej pozytywną reinterpretacją i wzrostem, niż na metodach nieefektywnych, takich jak przeczenie i wycofanie się. Pozytywna reinterpretacja jest to spojrzenie na złą sytuację w celu znalezienia jej pozytywnego aspektu, czyli interpretowanie problemu jako wyzwania.

Emocje cz 9

Inteligencja emocjonalna – inteligencja, która przejawia się w dobrym poziomie wiedzy, świetnych ocenach w szkole. Zdolność panowania nad swymi emocjami jest metazdolnością, od której zależy sposób wykorzystania przez nas pozostałych zdolności. Jeśli nie potrafimy kierować emocjami, to wówczas pojawiają się problemy.
Przejawy inteligencji emocjonalnej:
– zdolność rozpoznawania emocji i podejmowania w oparciu o to ważnych życiowych decyzji
– zdolność kierowania emocjami
– zdolność motywowania się – potrafimy odraczać gratyfikacje, czekamy na nagrodę, nie zawsze dążymy do szybkiego zaspokojenia naszych potrzeb
– rozpoznawanie emocji u innych – patrzenie, jak funkcjonują, co przeżywają. Idzie za tym empatia i zdolność do pomagania
– nawiązywanie i podtrzymywanie związków z innymi ludźmi
Aleksytymia – niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania. Doprowadza to do braku rozładowania napięć i niepokoju. Aleksytymicy nie potrafią odróżnić pobudzenia fizjologicznego od emocji, skupiają się tylko na aspektach fizjologicznych.

Emocje cz 8

Emocje a nastroje:
– emocje są krótkie, nastroje są długie
– w nastrojach dominują słabsze emocje, trudniejsze do określenia, utrzymujące się przez dłuższy okres czasu
– wiele osób nie potrafi podać przyczyny swojego nastroju
– źródła pozytywnego nastroju to np.: znalezienie pieniędzy, sukces, obejrzenie filmu, sięganie do dobrych wspomnień, przebywanie w przyjaznym otoczeniu społecznym i materialnym (ważny jest rodzaj oświetlenia, dominujące barwy w otoczeniu)
– pozytywny nastrój to koncentracja naszej uwagi na zewnętrznych obiektach, przy złym nastroju koncentrujemy się głównie na sobie

Depresja – przykład nastroju negatywnego, spirali negatywności. Wielu ludzi doświadcza epizodów depresji, wielu zmaga się z jej długotrwałym przebiegiem. Depresja według WHO to czwarta najpoważniejsza choroba we współczesnym świecie. Wcześniej była lekceważona. Obecnie traktowana jest jako poważna choroba, wymagająca pomocy specjalisty.
Stan głębokiej depresji zbliża się do czegoś, co nazywamy stanem cierpienia nie do opisania.
Objawy depresji:
– cały dzień dominuje obniżony nastrój
– nie odczuwamy przyjemności
– wahania wagi ciała
– problemy ze snem
– pogorszenie panowania nad ruchami ciała
– poczucie stałego zmęczenia
– poczucie własnej bezwartościowości
– spadek sprawności myślenia, koncentracji uwagi
– myślenie o śmierci
Pierwszymi osobami, które są w stanie dostrzec, że coś się znami dzieje niedobrego, są osoby nam bliskie, znajdujące się tuż obok nas.

Emocje cz 7

Reguły okazywania emocji:
– obowiązujące w danej społeczności zasady określające, jakie emocje powinny być prezentowane lub maskowane w poszczególnych sytuacjach
– znajomość reguł i wolicjonalna kontrola nad mimiką i pantomimiką pozwala nam zachować się zgodnie ze standardem społecznym (np. nie śmiejemy się na pogrzebie)
Dorośli często co innego czują, co innego okazują.
Młodsze dzieci mają społeczne przyzwolenie na spontaniczne okazywanie emocji.
Ok. 6-7 roku życia dzieci uczą się kontrolowania okazywania emocji.

Sposoby kontrolowania emocji:
– człowiek stara się w pełni kontrolować emocje
– regulacja emocji jest świadoma lub automatyczna
Dorośli zachowują te pierwotne sposoby redukcji napięcia emocjonalnego:
– kołysanie się na krześle
– kołysanie się w smutku
– rytmiczne postukiwanie

Świadome sposoby redukcji napięcia emocjonalnego
– szukamy sytuacji wywołujących przyjemność
– staramy się unikać ludzi dla nas niemiłych
– unikamy informacji dla nas nieprzyjemnych, np. palacz unika artykułów o szkodliwości palenia
– możemy się oswajać z sytuacjami trudnymi, bo wiedza może nam się przydać, aby radzić sobie w sytuacjach negatywnych i zredukować negatywne emocje
– zmiana stanu emocjonalnego przy systemie afektywnym – gdy dostarczamy sobie szybko przyjemności, np. jedząc coś słodkiego, słuchając muzyki, itd.
– dostarczanie sobie emocji w sposób całkowicie kontrolowany – filmy grozy

Emocje cz 6

System afektywny (motywacyjny):
– wzbudzenie emocji jest związane ze sferą popędową
– smak słodki – daje nam pozytywne doświadczenie
– smak gorzki – zazwyczaj emocje negatywne
– fetor, przykry zapach – złość, gniew
– ból – złość, lęk, niepokój

System poznawczy:
– wg. Lazarusa emosja jest następstwem specyficznej orientacji człowieka w sytuacji i jej oceny
– ocena pierwotna
– ocena wtórna
Wzorce ocen poznawczych:
– szczęście
– nadzieja
– smutek
– strach
– poczucie winy

Wątpliwości:
– czy ocena poznawcza jest przyczyną czy skutkiem pojawiania się emocji?

Ekspresja emocji – są to zwykle automatyczne, dość krótkie i złożone reakcje organizmu. Emocje są zwykle widoczne na zewnątrz, mają swoje korelaty fizjologiczne, nawet jeśli są skrywane.
Ekspresja emocji jest tylko częściowo uwarunkowana kulturowo.
Eckman opracował system hodowania wyrazów twarzy i tego, jakie mięśni mimiczne pracują, gdy przeżywamy określoną emocję. Wykorzystuje się to np. przy bardzo szczegółowych analizach komputerowych w wykrywaczach kłamstwa. Wykryto związek między wyrazami mimicznymi a wyrażanymi emocjami.

Emocje cz 5

Panika:
– atak paniki można wywołać laboratoryjnie
– objawy paniki: przejmujący strach, kołatanie serca, trudności ze złapaniem oddechu, przeczucie że zaraz wydarzy się coś strasznego
– zwykle uczucie paniki trwa od 15 do 30 minut
– nie zawsze jesteśmy w stanie powiedzieć, co tę panikę wywołało
Wszystkie objawy paniki można wywołać laboratoryjnie, podając ludziom dawki neuromodulatora.
Obecne w naszym organizmie substancje chemiczne mogą wywołać określone zmiany emocjonalne – np. alkohol, narkotyki, leki (Prozac).

System sensomotoryczny:
– informacje płynące z naszego ciała – mięśni, ścięgien
– postura ciała
– aktywizacja płatów czołowych lewej półkuli – pozytywne emocje
– aktywizacja płatów czołowych prawej półkuli – emocje negatywne
– grymasy lewą stroną twarzy – negatywne emocje, bo aktywizacja prawej półkuli
– grymasy prawą stroną twarzy – pozytywne emocje, bo aktywizacja lewej półkuli
Osoby z bardziej aktywną lewą półkulą: silne, aktywne, entuzjastyczne. Osoby z bardziej aktywną prawą półkulą są zgoła odmienne.

Badania Elżbiety Zdankiewicz-Ścigały:
Aktywizacja traumatycznych emocji może być wynikiem przypadkowych sytuacji.
Przykładowo, przyspieszenie akcji serca w wyniku wysiłku fizycznego może spowodować aktywizację emocji związanych z traumą.
Istnieje zatem tor modyfikacji emocji, który jest związany z kontrolą napięcia w określonych partiach mięśni.

Amerykańskie “keep smiling” w tym ujęciu może faktycznie wpływać na poprawę nastroju.

Emocje cz 4

Chemia emocji, przykładowo:
– dopamina – wpływa na poziom pobudzenia, przy zbyt wysokim poziomie dopaminy pojawiają się halucynacje
– serotonina – wpływa na nastrój, niski poziom powoduje depresję. Jej wysoki poziom wiąże się z optymizmem
– adrenalina – powoduje pobudzenie, większą aktywność fizyczną i psychiczną, poprawia nastrój
– acetylocholina – reguluje procesy uwagi, uczenia się, pamięci
– enkefaliny, endorfiny – wpływają na odczuwanie bólu, gdy jest ich więcej to bólu i stresu jest mniej
Przedawkowanie leków antydepresyjnych powoduje przejście ze stanu depresji do manii, w którym wszystko wydaje się osiągalne i powoduje zanik krytycyzmu.
Istnieje uzsadnione przypuszczenie, że niektórzy z nas rodzą się optymistami, inni mają silną skłonność do pesymizmu. “Szklanka jest do połowy pełna / pusta”.

Emocje cz 3

Emocje są pożyteczne jako pewien typ zjawisk, co jeszcze nie znaczy, że użyteczna jest każda pojedyncza emocja.
Rodzaje fobii (maskującego lęku) – czego się boimy?:
– przebywanie samemu w miejscach publicznych
– koty
– wysokość, głębokość,
– inni ludzie
– pająki
Fobia to taki strach, który przeszkadza w życiu. Taki lęk zaczyna de facto organizować ich życie. Fobia to nasilony lęk przed czymś i cały repertuar zachowań mających na celu poradzenie sobie ze strachem.
Mechanizmy (systemy) wzbudzania emocji:
– system neuronalny
– system sensomotoryczny
– system afektywny
– system poznawczy
System neuronalny – bez niego emocje by się nie pojawiły.To jest taki typ aktywatora, który jest konieczny i wystarczający. System ten działa też razem z innymi systemami i jest obecny zawsze.
System neuronalny powoduje wydzielanie hormonów i innych akwizytorów.