Zło i Dobro – Jak wąska jest miedzy nimi granica?

Zło i Dobro. Słowa wspominane bardzo często. Istnieją niemalże od zawsze. Jedno jest przeciwieństwem drugiego. Często mamy jednak problemy z odróżnieniem ich od siebie. Są jak czerń i biel. Bez jednego nie ma drugiego.

Bez obydwu nasze życie stałoby się pojęciem względnym. Choć pozornie umiemy je odróżnić, w praktyce mamy z tym problem. Zależnie od sytuacji, nieraz białe jest białym, innym razem czarnym. Nieraz dobrym, nieraz złym.

Nie można powiedzieć, ze ktoś zrobił cos źle lub dobrze. To zależy od punktu widzenia danego człowieka. Na przykład, w przypadku aborcji. Dla matki dziecka usunięcie niechcianego dziecka będzie dobre. Niestety o dziecku tego samego powiedzieć nie możemy. Podobnie jest w przypadku kradzieży. Złodziej uważa to za dobro, ponieważ będzie miał za co wykarmić rodzinę, człowiek okradany powie, ze to wielkie zło. A co z głośną tak ostatnio eutanazją? Ileż ma przeciwników, ale ile zwolenników? Choć może człowiek chory pragnie śmierci, nie marzy o niczym innym jak o ukojeniu, jego rodzina uzna eutanazję za zabójstwo. Czy dobrem jest powiedzenie komuś przykrej prawdy? Raniąc go tym samym? Jednemu wyda się, że tak, drugiemu, że nie. Jak często zdarza się, że chcesz coś zrobić dobrze, jednak wychodzi inaczej? Czy istnieje w ogóle podział miedzy dobrem, a złem? Czy ma prawo istnieć?

Według mnie określanie czynu dobrym czy złym jest bez sensu. Każdy człowiek jest inny, pragnie czegoś innego, inaczej żyje, inną ma hierarchię wartości, inne cele. Jak znaleźć granicę między dobrem, a złem? Trudno, lecz każdy sam musi ją sobie wyznaczyć. Potwierdzają to doskonale słowa Mahatmy Gandhiego: „Dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a człowiek powinien dokonywać wyboru”. Dla mnie złem jest zabicie człowieka, celowe ranienie go.

Dlatego dobro i zło zawsze będą się miedzy sobą przeplatać. My jednak musimy starać się, by tego drugiego było jak najmniej. Powinniśmy uczyć się rozpoznawać dobro, jak głosił to Sokrates, aby nie popełnić błędu. Od nas tylko zależy, którą z tych wartości wybierzemy. Każdy człowiek ma świadomość tego, ze łatwo jest ulec złu i zaakceptować je, trudniej zaś jest wybrać dobro, bo to kosztuje i wymaga od nas poświęcenia i ofiarności. Musimy zastanowić się nad tym, w jakich sytuacjach człowiek sprawdził się i potrafił wybrać dobro, a w jakich przegrał, ulegając pokusie zła.

Dobro i zło – dwa tak dalekie sobie uczucia, a zarazem tak bliskie…

Monopol na przyjaźń

Po dziesięciu niemalże bezstresowych latach nadszedł nad czas na pierwszą otwartą wojnę. Odtąd podstępem i pieniądzem będziesz zaskarbiać sobie honory, aby na słynne “stare lata” nie pozostać sam na sam z własnym sumieniem.

W towarzystwie układ jest prosty – zawsze będzie ktoś u góry i na dole. Trudno ustalić prostą regułę, jak trafić na szczyt, bo problemem nie jest zupełnym przypadkiem znaleźć się na dole. Co wiemy: im większy portfel, tym łatwiej błysnąć. Błysnąć to zostać zauważonym, a być zauważonym w odpowiednim towarzystwie jest już celem osiągniętym.

Walka o przyjaźń dla nikogo nie kończy się wygraną. Tylko pozornie powstają nierozerwalne relacje, szczerość i zaufanie. Nie ma gwarancji, że wraz z kolejnym dniem nie padnie na Ciebie i najszczerszy przyjaciel nie usunie Cię z drogi. Często winą obarcza się mijający czas, zmiany charakterów, nowe otoczenie. Muszę rozczarować: to nieprawda. Z reguły jedno lub drugie ciągnie w inną stronę. Fascynacja innym światem przeszkadza w utrzymywaniu stałych kontaktów z uwięzionym w odległym środowisku. Przychodzą i odchodzą nowi znajomi, pogłębiają się kolejne znajomości, rodzi się zazdrość, a czar przyjaźni pryska.

Gdy już serdeczność w przyjaźni zostaje na dobre wyeliminowana, często znajomość pozostaje na jeszcze bardzo długo. Teraz wynika to z charakterów. Mocne osobowości szczycą się ignorancją przeszłości, słabszym nie łatwo zakopać długo budowane więzi. Nagle okazuje się, że po kilku latach przyjaźń przeradza się w uzależnienie. Z nim, jak z każdym innym nałogiem, można walczyć. Jednak czy warto?

Potem o przyjaźń trudniej. Następuje wiek, w którym trudno o ludzi otwartych na nowe wyzwania. Zamknięci w starym dorobku mijają się z szarymi ludźmi. Bywa też tak, że naprawdę wartościowe charaktery przechadzają się koło naszego nosa zupełnie niezauważone. Szybciej uwagę przykuwa ten zadziorniejszy i słodszy, lepiej ubrany i nie do zdarcia. Taki faktycznie bywa nie do zdarcia, z jednego prostego faktu: jest zwyczajnym egoistą i nie jest to zła cecha, nie w dzisiejszych czasach. Traktując ludzi jak pionki zyskuje się sukcesy zawodowe i materialne, nierzadko na później pozostają wierni giermkowie. W ten sposób bez porażek, rozczarowań i płaczu w poduszkę, snobizm i narcyzm zyskuje w swoim życiu wartość na całe życie, a chociaż nie jest ona budowana na szczerości i bezinteresowności, często jest trwalsza niż wszelkie inne.

Słownikowa przyjaźń łączy w sobie wierność, braterstwo i stałość. Niestety taką częściej znajdziemy spisaną na kartkach papieru niż przechadzającą po chodnikach. Każdą inną znaleźć łatwo, jednak czy warto marnować czas na przelotne znajomości i jaką ceną za nie płacić? Bo z pewnością sukcesem nie jest zbieranie zasłużonych laurów bez przyjaznych uśmiechów i tylko takim uśmiechom warto się poświęcać.

Optymizm – ucieczka przed rzeczywistością, czy szansa na lepsze życie?

Optymizm jest dzisiaj jedną z najrzadziej spotykanych cech w szczególności wśród młodzieży, co jest spowodowane problemami sercowymi, szkołą i kontaktami międzyludzkimi.

Największym odkryciem mojego pokolenia było zrozumienie faktu, że ludzie mogą zmieniać swoje życie poprzez zmianę stanu swego ducha.

Czym jest optymizm?

– Złudzeniem, że będzie lepiej?
Wielu ludzi sądzi, że optymizm nic nie daje, jest jedynie tylko głupią nadzieją na to, iż będzie lepiej, oraz ucieczką od rzeczywistości.

– Szansą na lepsze życie?
Wielu sądzi jednak, że jest szansą na mobilizację samego siebie, stawianiem wyzwań, oraz sposobem na uniknięcie tzw. “doła”.
Badania dowiodły, że:

Optymiści odznaczają się większą zdolnością zwalczania trudności i bardziej pomocną siecią stosunków socjalnych niż osoby widzące świat na czarno. To może chronić optymistów przed stresem i depresją.

Osoby patrzące z optymizmem w przyszłość odznaczają się lepszym zdrowiem psychicznym niż pesymiści. Naukowcy teoretyzują, że jedną z możliwych przyczyn tego jest fakt, iż optymiści częściej tworzą mocne więzy z innymi, co – jak stwierdzono – jest czynnikiem zwiększającym zdolność pokonywania stresów. Ponieważ optymistycznie nastawione osoby mogą być bardziej uzdolnione, jeśli chodzi o kontakty międzyludzkie i przyciągają inne osoby – mogą one łatwiej budować sieci powiązań socjalnych.

Istnieją dwie potencjalne przyczyny niższego poziomu stresu u optymistów: mocne przyjaźnie i świetne zdolności zwalczania trudności. I tak na przykład częściej stwierdzali, że czują, iż znają kogoś, kto mógłby im pomóc w przeprowadzce lub pożyczyłby samochód.

Optymiści funkcjonują lepiej niż pesymiści, gdyż są bardziej skłonni do polegania raczej na efektywnej zdolności zwalczania trudności zwanej pozytywną reinterpretacją i wzrostem, niż na metodach nieefektywnych, takich jak przeczenie i wycofanie się. Pozytywna reinterpretacja jest to spojrzenie na złą sytuację w celu znalezienia jej pozytywnego aspektu, czyli interpretowanie problemu jako wyzwania.

Przepraszam – jedno słowo, dwa problemy

W dzisiejszych czasach w zapomnienie odchodzą słowa bardzo proste, ale jakże uprzyjemniające relacje międzyludzkie. Chodzi mi tu o takie zwroty jak „dziękuję, proszę, przepraszam

Każdy z nas dba głównie o siebie, o swoje szczęście, o spełnienie pewnych ambicji, o godziwą przyszłość. To jest zrozumiałe i jak najbardziej właściwe. Coraz częściej jednak, nawet nie zdając sobie z tego sprawy, zaczynamy iść po przysłowiowych trupach. Depczemy ludzi, rozpychamy się łokciami, byleby tylko dojść najdalej jak się da. Oczywiście raczej żadne z nas nie ma zamiaru się potem wracać i przepraszać, w końcu „cel uświęca środki”, nawet, jeśli takowe maja owocować krzywdą drugiego człowieka.

Osoby nam bliskie, których zapewne nie chcieliśmy nigdy skrzywdzić umyślnie, też często są ofiarami naszego wyścigu szczurów. Bo to przecież one najczęściej odczuwają skutki naszych porażek. To na nich wyładowujemy swoją złość w kłótniach, to na nich krzyczymy, koncentrując w tym krzyku całą złość na świat i jego niesprawiedliwość. W momencie kulminacyjnym zapominamy o tym, że druga strona też ma swoje racje i uczucia. Jesteśmy wtedy stuprocentowymi egoistami, ważne jest tylko to, abyśmy przeforsowali swoje zdanie, osiągnęli swój cel, wyładowali negatywne emocje itd. Rzadko kto myśli o tym, jakie będą skutki naszego zachowania. Potem, już po wszystkim, zapominamy o sprawie i wszystko jest OK.

Jeśli nie poświecimy nawet chwilki na zimne i obiektywne przeanalizowanie sprawy, na próbę zrozumienia drugiego człowieka oraz jego odczuć, to nie zobaczymy swojej winy i będziemy żyć w mylnym przeświadczeniu, że wszystko jest dobrze, bo przecież mieliśmy rację. I tak to się będzie powtarzać w nieskończoność, coraz bardziej psując nasze relacje z bliskimi. Przecież wystarczy chwila zadumy, mały rachunek sumienia i proste „przepraszam”. Tylko kto miałby czas na takie głupoty? Przecież wyścig szczurów trwa. Chociaż są osoby, które przepraszanie traktują niemalże jako hobby. Robią to przy byle okazji, zapewne z dbałości o czystość sumienia, lecz zapominają o jednym.

„Przepraszam” to nie tylko jedenaście liter złączonych w jedno banalne słówko, które można rzucić, jak sytuacja zaczyna być niemiła. „Przepraszam” to przyznanie „tak, zrobiłem źle, nie miałem racji, może nieumyślnie, ale skrzywdziłem drugiego człowieka”, to obietnica „będę się starał nie czynić tak więcej”. Oczywiście człowiek jest tylko człowiekiem, a nerwy nerwami, zapewne kiedyś znów stracimy panowanie nad sobą i polecą ostre słowa. Ale sam fakt, że zdajemy sobie sprawę ze swoich błędów i staramy się ich nie powtarzać nagminnie, odkupuje część naszych win. Fałszywe „przepraszam” tego nie uczyni.

Ludzie, którzy sądzą, że to słowo jest ich przepustką do dalszego krzywdzenia innych, przedstawiają sobą najgorszy rodzaj hipokryzji. Są nawet gorsi od tych, którzy „przepraszam” nie mówią nigdy. Tamci nie widzą swoich win, są zbyt zajęci pogonią za szczęściem, ale przynajmniej nie kłamią w żywe oczy i nie dają obietnic bez pokrycia. Możemy mieć nadzieje, że w końcu zatrzymają się na chwilę i spoglądając za siebie zauważą, że kogoś skrzywdzili. Może wtedy z ich ust padnie to prawdziwe „przepraszam”. A jaką mamy gwarancję szczerości w przypadku osoby, która nadużywa tego słowa? Żadnej.

Przepraszam – jedno słowo, dwa problemy. Żeby rozwiązać pierwszy z nich, musimy się zatrzymać, zastanowić, przemyśleć wszystko, aby zrozumieć, co jest złe i umieć wyciągnąć z tego jakieś wnioski. Jeśli jednak wiemy, że robimy źle i czynimy tak z premedytacja oraz nie zamierzamy przestać, to przynajmniej bądźmy szczerzy i zostawmy „przepraszam” w spokoju. Nie brudźmy tego własną hipokryzją, niech pozostanie czyste dla tych, którzy rozumieją istotę tego krótkiego, ale jak potężnego i magicznego słowa.

Krótko o tym, czego się dowiesz z tej strony

Skoro już tutaj zajrzałeś / zajrzałaś / zajrzałoś, to pewnie dlatego, że interesujesz się psychologią i wszystkimi związanymi z nią kwestiami. Pozwól, że w tej notce (pewnie będzie trochę długa…) podsumuję krótko, jakie informacje poznasz, czytając notki. Są to krótkie pisemne wykładziki, podzielone na części i kategorie według tematów, tak żeby ułatwić ci przebrnięcie przez ten cały ogrom materiału.

No to teraz czas na krótkie podsumowanie tego tu wszystkiego! Zaczynamy:

Psychologia jako praktyka społeczna: co to jest psychologia potoczna, jakie są jej cechy (wiedza gorąca, wiedza zimna, itd.), co to jest dusza, psychika (co to znaczy, że człowiek jest jednością psychofizyczną?), czym zajmuje się psychologia społeczna, co to jest i jak rozumiemy pojęcie sytuacji społecznej

Wpływ społeczny: co to jest, kiedy mamy z nim do czynienia, dlaczego człowiek jest istotą społeczną, jakie potrzeby są zaspokajane w obecności innych osób, jakie są reguły wpływu społecznego (wzajemności, autorytetu, niedostępności, wzbudzania sympatii, społeczny dowód słuszności), jakie są zalety i niebezpieczeństwa automatycznego reagowania, jak brzmi reguła wzajemności, zasada kontrastu, przykłady działania reguły wzajemności, co wzmacnia chęć korzystania z przykładu innych osób (społeczny dowód słuszności). Reguła konsekwencji – dlaczego lubimy ludzi konsekwentnych? Z czym kojarzy się brak konsekwencji? Dlaczego deklaracja na piśmie ma większą moc? Brzmienie reguły niedostępności. Eksperyment Milgrama (w regule autorytetu). Reguła lubienia i sympatii. Po co mówimy innym komplementy? Czy je lubimy, czy umiemy ich słuchać? Pozytywne skojarzenia w budowaniu wzajemnej sympatii / antypatii.

Komunikacja społeczna: na czym polega proces porozumiewania się? Dlaczego ludzie chcą komunikować się ze sobą? Pojęcie kompetencji komunikacyjnej i kompetencji językowej. Co to znaczy, że skutecznie potrafimy się porozumiewać? Rodzaje komunikacji (werbalna i niewerbalna). Dlaczego zachowała się komunikacja niewerbalna i do czego służy? Funkcje komunikacji niewerbalnej. Co to znaczy, że jest naruszona czyjaś przestrzeń osobista? Co to jest przestrzeń osobista? Funkcje języka. Rodzaje wypowiedzi (dyrektywy, stwierdzenia). Dlaczego intencja i interpretacja powinny być zgodne w komunikacji werbalnej? Rozumienie pojęcia komunikowania wprost. Cechy komunikowania pośredniego. Umiejętność słuchania. Jakie są cechy charakterystyczne tego, że porozumiewamy się między sobą? Pojęcie ujawniania siebie w rozmowie, czym ryzykujemy kiedy o sobie mówimy, itd. Co to jest niewinne kłamstwo i kiedy je stosujemy? Jakie są konsekwencje kłamstwa?

Autoprezentacja: na czym polega, w jakich sytuacjach ją stosujemy, po co to robimy? Czy autoprezentacja jest dobra czy zła? Kiedy przestajemy o nią dbać, od czego to zależy? Taktyki autoprezentacyjne i techniki autoprezentacyjne – umieć wymienić i podać przykłady sposobów na stworzenie własnego wizerunku. Co to jest norma skromności? Porażki autoprezentacyjne, zakłopotanie.

Konformizm i nonkonformizm. Czy jeden jest zawsze zły a drugi dobry? Eksperyment Solomona Asha. Jakie czynniki sytuacyjne będą nasilały nasze skłonności do bycia konformistą?

Agresja: czy to zachowanie czy emocje? Przykłady zachowań agresywnych. Rozpiętość zachowań agresywnych. Rodzaje agresji (bezpośrednia, pośrednia, instrumentalna, fizyczna, werbalna, emocjonalna). Czy mężczyźni są bardziej agresywni niż kobiety, a jeżeli tak, to w jakim zakresie? Co powoduje, że jesteśmy agresywni? Czynniki nasilające agresję. Co to jest efekt broni? Teoria społecznego uczenia się. Skuteczne sposoby przeciwdziałania agresji. Czy agresja jest wyuczona, itd.? Eksperyment z filmu “Cicha furia”.

Mechanizmy obronne: czy są świadome, czy nie? Jaką funkcję pełnią? Co to jest mechanizm np. racjonalizacji, sublimacja, kompensacja, nadkompensacja…? Rodzaje sytuacji trudnych.
Sytuacje trudne: stres. Będą opisane sytuacje, mamy podać fazy stresu. Skąd wiemy, że jesteśmy w stanie stresu? Skąd wiemy, że przeżywamy emocje, doświadczamy tremy? Próg odporności na stres – co to takiego i od czego zależy? Rodzaje stresorów. Stresor osobisty i drugoplanowy. Jak sobie radzimy ze stresem? Stres a trema – dlaczego te dwa pojęcia funkcjonują? Czym jest trema? (czy to proces, kiedy występuje, trema przed tremą, objawy) Przykłady sposobów radzenia sobie z tremą.

Emocje: jakie mają znaczenie w życiu, po co ich doświadczamy, skąd wiemy że przeżywamy emocje? Rozróżnienie na emocje przykre i przyjemne. Jaka jest treść emocji? Co powoduje, że emocje uruchamiają własne programy działania? Emocje pozytywne / negatywne. Funkcje emocji. Fobia – kilka przykładów. Cztery systemy wzbudzania emocji (neuronalny, sensomotoryczny, motywacyjny, poznawczy) – nie chodzi o dokładne definiowanie, tylko mamy o tym wiedzieć. Pojęcie inteligencji emocjonalnej. Empatia – co to jest i co ją warunkuje? Może się pojawić pojęcie teorii umysłu. Inteligencja emocjonalna a dojrzałość emocjonalna. Nieświadomość emocjonalna.

Motywacja: warunki powstania procesu motywacyjnego. Siła procesu motywacyjnego i wielkość procesu motywacyjnego. Rodzaje motywacji (praktyczna, lękowa, itd.). Jak wzmacniamy motywację? Rola ciekawości w motywacji. Jak wpływają nagrody zewnętrzne na naszą motywację? Konflikty motywacyjne (3 przykłady). Facylitacja społeczna i zachowania społeczne.

Spostrzeganie społeczne – co oznacza, że w spostrzeganiu społecznym wychodzimy poza dostarczone informacje? Na czym polega tworzenie wizerunku człowieka, którego spostrzegamy? Jakie są błędy naszego spostrzegania? (dysonans poznawczy) Stereotypy, uprzedzenia, dyskryminacja – jakie relacje zachodzą między tymi pojęciami. Co znaczy, że język jest nośnikiem stereotypów? Przykłady stereotypowego spostrzegania.

Temperament – nie ma żadnej teorii dotyczącej historii! Współczesne rozumienie temperamentu. Reaktywność i aktywność działania. Co to jest temperament, na co wpływa, gdzie się przejawia? Typ temperamentu (słaby / silny), wysoka i niska reaktywność, wrażliwość zmysłowa. Czy temperament się zmienia w ciągu życia, czy nie? Kiedy człowiek jest bardziej podatny na zmiany temperamentu, a kiedy mniej? Co jest podłożem fizjologicznym temperamentu? Style działania.

Procesy poznawcze – wymienić rodzaje procesów poznawczych (percepcja, uwaga, pamięć, uczenie się, myślenie). Nie ma pytań związanych z budową oka, ucha, itd. 🙂 Co to jest percepcja? Spostrzeganie? Zadanie percepcji. Jakie rodzaje zmysłów (według współczesnych teorii – Artystoteles won!). Proces transdukcji w procesie postrzegania. Rodzaje zmysłów i jak one działają. Co to jest złudzenie? Czy nasze zmysły mówią nam prawdę o świecie zewnętrznym? Czy istnieje obiektywny obraz świata? Uwaga – mechanizmem czego jest? Jakie są funkcje uwagi i objawy zaburzeń koncentracji uwagi? Uwaga a świadomość. Pamięć. Rodzaje pamięci. Fazy pamięci i rodzaje pamięci. Czy sen wpływa na zapamiętywanie? Co to jest konsolidacja pamięci? Co zawiera pamięć autobiograficzna i dlaczego pamięć jest zmienna? (pamięć jest generatywna) Amnezja dziecięca. Rozłączność przypominania i zapominania. Nieświadomy plagiat. Pojęcie deja vu. Jakie czynniki mogą wspomóc działanie naszej pamięci? Uczenie się. Rodzaje uczenia się, czy to jest proces, czy czynność. Warunkowanie klasyczne, uczenie instrumentalne, itd. Myślenie. Co jest materiałem myślenia? Jakie są reguły przetwarzania informacji, jakie są rodzaje myślenia? Etapy rozwoju myślenia. Reguły algorytmu i heurystyki.

Osobowość: co to jest? Co zawiera osobowość, samoakceptacja, poczucie własnej tożsamości, itd. Elementy struktury osobowości w procesie poznawczym, na czym polega poczucie tożsamości, “Ja” realne i idealne, itd. Kiedy gubimy poczucie tożsamości?

Uzdolnienia cz 7

Naukowcy, badając sztukę, spłaszczają temat, artyści zaś, próbując zajmować się nauką, przyjmują żargon naukowy, a stając się naukowcami przestają być artystami.
Szkoły artystyczne, ucząc warsztatu, mogą sprzyjać rozwojowi zdolności lub go tłumić w niekorzystnych warunkach. Mogą pobudzać lub zabijać wyobraźnię, indywidualizować lub niwelować, itd. Podstawową zasadą powinno być “primum non nocere” (po pierwsze nie szkodzić).

Fazy rozwoju muzycznego
1. Okres prenatalny – 5-6 rok życia – rozbudzanie zainteresowania muzyką, rozwój pierwszego czynnika, czyli wrażliwości sensoryczno-emocjonalnej:
– do 15 miesiąca życia – pierwsze zalążki tej wrażliwości
– do 3 roku życia – rozwijanie wrażliwości poznawczej, uczenie słuchania muzyki
– do 5 roku życia – rozwój pamięci i wyobraźni muzycznej, poznawanie pewnych elementów muzyki
2. Od 6 do 14 roku życia – rozwijanie sprawności techniczno-wykonawczej (aparat gry), przyswajanie wiedzy z zakresu muzyki, w tym okresie występuje duża koncentracja na wynikach, elementach rywalizacji, itd. Rozwija się słuch harmoniczny, poczucie tonalne.
– 6-9 rok życia – okres kluczowy dla rozwoju techniki wykonawczej
3. 15 – 25 rok życia – kształtowanie bardzo świadomego stosunku do muzyki, odkrywanie własnego pojmowania wartości muzyki, czas twórczego funkcjonowania. Pełny świat doznań artystycznych
Wpływ nauki muzyki na rozwój – były w USA robione badania, w których stwierdzono, że przedszkolaki uczące się gry na fortepianie wykształciły większą zdolność do myślenia przestrzennego i abstrakcyjnego. 80% z tych dzieci zdobywało więcej punktów w testach wieloprzedmiotowych.
Powiązano umiejętność gry na instrumencie ze zdolnościami matematycznymi. Edukacja muzyczna wpłynęła pozytywnie na osiągnięcia matematyczne.
Zespół nieadekwatnych osiągnięć – wszystkie możliwości we wczesnym okresie rozwoju, które nie zostały wykorzystane, rozwinięte.

Uzdolnienia cz 6

Zdaniem Manturzewskiej, talent to szczególna struktura osobowości rozwinięta na podłożu wybitnych zdolności w danej dziedzinie. Podkreśla ona, że człowiek na początku ma pewne predyspozycje muzyczne, natomiast dopiero w trakcie rozwoju człowiek staje się osobą wybitnie uzdolnioną muzycznie.
Elementy składowe talentu muzycznego:
– dobry słuch muzyczny
– pracowitość
– wyobraźnia muzyczna
– poczucie rytmu
– wysoka inteligencja
– pamięć muzyczna
– wrażliwość sensoryczno-emocjonalna
– muzyka jako wartość
Źródła sukcesu w zawodzie muzyka:
– własna praca
– dobry nauczyciel instrumentu
– geny
– silna motywacja
– dobra szkoła
– odpowiednie środowisko rodzinne
Dobry nauczyciel – nauczyciel jako mistrz, gdy staje się przewodnikiem na drodze urzeczywistnienia tych wartości. Mistrz ma uczniów, nie fanów. Osoby prowadzone przez prawdziwego mistrza szybko stają się niezależne i nie stanowią kręgu wielbicieli. Mistrz świadczy o wartościach związanych z muzyką oraz postawą jako człowieka służącego tym wartościom. Mistrz ma ideały i potrafi o nie walczyć. Aby coś innym dawać, trzeba najpierw w sobie to mieć – mistrz ma też świadomość własnych zalet i wartości. Dobry artysta nie zawsze jest dobrym pedagogiem. Ubogi jest przekaz pisany dotyczący dydaktyki artystycznej od strony mistrzowskiej.

Uzdolnienia cz 5

Uzdolnienie muzyczne to:
– dobry słuch wysokościowy
– dobry słuch analityczny
– duże poczucie rytmu
– pamięć muzyczna
– muzykalność
– zdolność wykonawcza – gra, śpiew
Muzykalność – predyspozycja szczególna, osoba gra, śpiewa, porusza się zgodnie z muzyką. To umiejętność odczytywania treści emocjonalnych i wartości estetyczno-formalnych w muzyce słuchanej.
Słuch absolutny – umiejętność rozpoznawania bezwzględnej wysokości dźwięku tylko na podstawie percepcji sensorycznej, bez uciekania się do pomocy dźwięku referencyjnego. Dość kontrowersyjna teoria.
Teoria Marii Manturzewskiej – uzdolnienie muzyczne to wielowymiarowa struktura wewnętrzna dostępna jedynie dla osób o predyspozycjach muzycznych. Czynniki (dwa pierwsze biologiczne, dwa pozostałe wynikające z wpływów środowiskowych):
– czynnik właściwości sensoryczno-percepcyjnych człowieka – czynnik uwarunkowany genetycznie, biologiczne wyposażenie; za tym idzie m. in. wrażliwość emocjonalna
– właściwości kinestetyczno-motoryczne – szybkość nabywania umiejętności i sprawności muzycznych, plastyczność psychomotoryczna, koordynacja ruchowa, typ połączeń mózgowych dających sprawność psychomotoryczną niezbędną do grania na instrumencie
– intelekt – ogólna sprawność intelektualna, pamięć muzyczna, zdolność do wyobraźni muzycznej, szybkość tworzenia własnego świata muzycznego, jego oryginalność, zdolność do tworzenia nowych dzieł
– właściwości emocjonalno-motywacyjno-osobowościowe – zainteresowania, pasje, dzięki którym ukierunkowuje się to, co człowiek robi. Muzyka zajmuje wysoką pozycję w sieci wartości i jednocześnie jest wartością zapewniającą bardzo pozytywne doświadczenia emocjonalne

Uzdolnienia cz 4

Zdolne dzieci – typowe oznaki wybitności:
– ciekawość poznawcza
– duża spostrzegawczość
– szerokie zainteresowania
– bogate słownictwo
– chęć czytania, “połykania” lektur
– żywa wyobraźnia
– koncentracja i wytrwałość
– żwawość (sprawność) intelektualna
Zjawisko wybitnych uzdolnień dotyczy osób w różnym wieku, ale w centrum zainteresowania społecznego są dzieci.
Talent i zdolności specjalne – talent to wysoki poziom określonej zdolności specjalnej. Cały ten talent mieści w sobie bardzo wiele zdolności szczególnych. Zdolności specjalne to określenie sprawności o stosunkowo wąskim zakresie (np. słuch totalny).
Talent to szansa, ale też ryzyko i liczne zagrożenia. Talent sam w sobie nie zależy od inteligencji ogólnej, ale osoby wybitne często łączą talent i wysokie IQ. Talent nie jest własnością stałą – cały czas się rozwija lub maleje.

Uzdolnienia cz 3

Wiedza specjalistyczna
Ten termin zarezerwowany jest dla osób dorosłych i odnosi się raczej do biegłości technicznej niż do oryginalności, poświęcenia czy pasji w danej dziedzinie. Można być specjalistą, nie będąc twórczym, a twórcze podejście może się ujawnić jeszcze przed osiągnięciem mistrzostwa.

Cechy osób twórczych:
– niezależność – potrafią oprzeć się presji społecznej nakazującej podporządkowanie się konwencjonalnym sposobom myślenia
– głębokie zainteresowanie problemem, dziedziną – motywacja zewnętrzna, np. nagroda, wygrana w konkursie, mogą wzmocnić ich działania, ale podstawowa jest motywacja wewnętrzna
– gotowość do dokonania restrukturyzacji problemu – zmiana i redefiniowanie założeń, nawet jeśli są wcześniej narzucone przez autorytety w danej dziedzinie
– preferencja złożoności – łatwe problemy nudzą, napędza ich wyzwanie, wielkość problemu, pociąga ich i ciekawi to, co trudne i zawikłane
– potrzeba stymulujących interakcji – na wczesnych etapach kariery obecność mistrza, nauczyciela który pomaga w uzyskiwaniu szybkich postępów w danej dziedzinie